Kenniscentrum Gemengde Scholen
Wat vind je op deze website?
Wilt u als school, als gemeente of als ouder meewerken aan het tegengaan van segregatie in het onderwijs? Wilt u bevorderen dat kinderen - ongeacht hun kleur of afkomst - samen met elkaar naar school gaan?
Op deze website vindt u alles over hoe je scholen meer kunt mengen.
Om scholen gemengd te krijgen en te houden, is samenwerking nodig van alle betrokkenen: ouders, scholen, schoolbesturen en gemeenten. Geen van deze betrokkenen kan het alleen. Daarom richt het Kenniscentrum zich op al deze groepen. We kijken vooral naar het basisonderwijs en hebben daarnaast ook aandacht voor het voortgezet onderwijs.
In de afgelopen vier jaar hebben twaalf pilotgemeenten op verschillende manieren geprobeerd om gemengde scholen te bevorderen. In de toolbox vindt u de ervaringen van (vooral) die gemeenten. De toolbox stelt u in staat om voort te bouwen op de eerdere ervaringen en voorkomt dat u opnieuw het wiel moet gaan uitvinden.
De ervaringen met het werken aan gemengde scholen zijn ook relevant voor passend onderwijs, burgerschap en ouderbetrokkenheid. Ook daarover vindt u informatie op deze website.
Over ons
Wat doet het Kenniscentrum Gemengde Scholen?
Het Kenniscentrum is een netwerkorganisatie van deskundigen met brede ervaring in het onderwijsveld en hart voor gemengde scholen. Vaak hebben ze ook specialistische kennis, bijvoorbeeld over aanmeldbeleid en juridische aspecten, voorlichting aan ouders en het organiseren van scholentochten, het ondersteunen van ouderinitiatieven of ontmoetingsprojecten, profilering van scholen, begeleiding van schoolontwikkeling en van teams.
Het Kenniscentrum Gemengde Scholen is opgericht in 2007. Dat gebeurde in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mede op verzoek van de vier grote steden. Het toenmalige kabinet wilde segregatie in het onderwijs tegengaan en integratie bevorderen. Het Kenniscentrum moest alle kennis daarover verzamelen en toegankelijk maken.
Doelen van het Kenniscentrum zijn: beschikbare kennis overdragen en nieuwe kennis genereren (bijvoorbeeld door middel van onderzoek en discussies). Dat doen we door uitwisseling tussen onderzoek, beleid en praktijk. Het overdragen van geëvalueerde ervaringen voorkomt dat het wiel opnieuw wordt uitgevonden en bevordert dat men van elkaar leert. Belangrijke activiteiten zijn - Kennis verspreiden (via de website, een nieuwsbrief, bijeenkomsten) - Advisering van gemeenten en schoolbesturen - Ondersteuning van ouders en ouderinitiatieven, scholen en teams.
In de periode 2008 tot 2012 hebben 12 pilotgemeenten middelen uitgeprobeerd om gemengde scholen te bevorderen. Het Kenniscentrum heeft deze pilots ondersteund. Zo hebben we bijvoorbeeld tweemaal per jaar uitwisselingsbijeenkomsten georganiseerd en adviseren wij individuele gemeenten op maat. De ervaringen in (vooral) die gemeenten zijn samengevat in de toolbox op deze website. De belangrijkste instrumenten om gemengde scholen te bevorderen zijn: - Aannamebeleid - Gerichte voorlichting en scholentochten - Ouderinitiatieven. Wanneer niet-gemengde scholen toch willen werken aan dialoog en ontmoeting, dan kunnen zij daarbij een ander instrument inzetten: - Vriendschapsscholen.
Om scholen gemengd te krijgen en te houden, is samenwerking nodig van alle betrokkenen: ouders, scholen en schoolbesturen, gemeenten. Geen van deze betrokkenen kan het alleen, vandaar dat alle betrokkenen de doelgroepen van het Kenniscentrum vormen.
Maak scholen kleurrijk!
Nieuws
Volg onze actuele discussies
Actuele discussies rond het thema gemengde scholen vinden plaats in de Linkedin groep Gemengde Scholen.
Deze groep is opgezet en wordt geleid door Jeroen Peters, al jarenlang medewerker van het Kenniscentrum. Iedereen kan lid worden van deze groep.
Op deze website beperken we ons tot korte berichten over relevante activiteiten (zoals conferenties) en publicaties.
Word lid van de Gemengde Scholen Linkedin groep op: www.linkedin.com/groups?home=&gid=2746731
Kenniscentrum op internationale conferentie
8 mei 2012
Op 8 en 9 mei 2012 werd in Den Haag een internationale conferentie gehouden over ‘Evidence Informed Policy and Practice in Education in Europe’ (EIPPEE). Een van de thema’s was ‘Knowledge Centres in Europe: development, possibilities and limitations’. Het Kenniscentrum Gemengde Scholen heeft op de conferentie een presentatie gegeven over onze ervaringen met het verbinden van onderzoek, beleid en praktijk. Daarvoor is een paper gemaakt waarin we voortbouwen op het internationale boek dat we eerder publiceerden.In een klassiek model levert wetenschap oplossingen die politiek en praktijk uitvoeren, maar tegenwoordig vinden velen het beter om kennisontwikkeling als co-creatie te organiseren. Dan wordt de (deels impliciete) kennis van praktijkprofessionals aangeboord en raken zij zo betrokken dat ze ook de resultaten echt gaan benutten. Over hoe je dat kunt vormgeven werd op de conferentie een levendige discussie gevoerd.
Het rapport kunt u hier downloaden.
Zie voor de conferentie www.eippee.eu
Evaluatierapport pilots gemengde scholen en beleidsreactie minister
13 april 2012
Vandaag heeft de minister het evaluatierapport over de 12 pilots naar de Tweede Kamer gestuurd. Daarmee is het rapport van Regioplan ook openbaar geworden. Het rapport beschrijft wat alle gemeenten hebben gedaan, geeft aan welke instrumenten vooral zijn ingezet, en biedt aanbevelingen voor gemeenten (en scholen).De minister wil het tegengaan van segregatie niet ‘van bovenaf opleggen’, zo schrijft ze in de beleidsreactie (opnieuw). Segregatie tegengaan is echter een verplicht punt op de Lokale Educatieve Agenda …
Het rapport kunt u hier downloaden.
De beleidsreactie kunt u hier downloaden.
Toolbox is aangevuld
30 maart 2012
Op 21 maart is de kern Toolbox gepresenteerd, bestaande uit vier brochures over de belangrijkste maatregelen om gemengde scholen te bevorderen. Inmiddels is de Toolbox aangevuld met twee nieuwe stukken.
In het eerste stuk vat Joep Bakker de wetenschappelijke kennis samen over oorzaken en achtergronden van segregatie, waarom daar iets aan gedaan moet worden, welke maatregelen worden ingezet en wat we weten over de resultaten daarvan.
Het tweede stuk is geheel gewijd aan het voortgezet onderwijs. Arie Olthof laat zien hoe segregatie daar een rol speelt, welke middelen worden ingezet om dialoog en integratie te bevorderen, en hoe perspectiefrijk die zijn.
De twee stukken bieden inzicht in de stand van onze kennis op een manier die bruikbaar is voor toepassing in de praktijk.
Nieuw boek
21 maart 2012
'Vergelijkend onderzoek in Vlaanderen laat zien: segregatie in het basisonderwijs is geen zwart-wit verhaal'
De bundel gaat in op de omvang, oorzaken en effecten van sociaal-etnische en sociaal-economische segregatie in het Vlaamse basisonderwijs. De resultaten van een langlopend vergelijkend onderzoek in drie steden worden gepresenteerd, Antwerpen, Genk en Gent. Het is een grootschalig onderzoek, dat in de drie steden gaat over 68 scholen, ruim 1900 ouders, ruim 2800 leerlingen en zeventig leerkrachten en schooldirecties. De vergelijkende aard en de omvang maken het tot een bijzonder onderzoek, dat interessante empirische uitkomsten heeft.
In het tweede deel van het boek komen activiteiten aan bod die desegregatie beogen, zoals ouderinitiatieven, en wordt er vanuit de schoolpraktijk gereflecteerd op het thema. Ook is er een hoofdstuk over Nederland (van Sjoerd Karsten).
Het geheel vormt een gedegen bijdrage aan de discussie over segregatie.
O. Agirdag en anderen, Segregatie in het basisonderwijs: geen zwart-witverhaal. Antwerpen/Apeldoorn: Garant, 2012.
Evaluatie pilots
21 maart 2012
Rapport met evaluatie van de pilotgemeenten verschijnt binnenkort
De pilotgemeenten zijn in de loop van vier jaar drie keer onderzocht door bureau Regioplan. Het eindrapport van de evaluatie van de pilots is in concept gereed. Het ministerie van OCW zal dit binnenkort aanbieden aan de Tweede Kamer. Dan wordt het rapport ook openbaar en zullen wij het direct op de website plaatsen samen met de brief van de minister.
Ga voor actuele discussies naar: www.linkedin.com/groups?home=&gid=2746731
Toolbox

Aannamebeleid
Schoolbesturen en gemeente praten in het kader van de Lokale Educatieve Agenda over het tegengaan van segregatie. Het instrument dat ze daarbij kunnen inzetten is gezamenlijk aannamebeleid. Daarmee is in Deventer en Nijmegen positieve stadsbrede ervaringen opgedaan.

Scholencarrousel
Omdat ouders de basisschool kiezen, is het zaak hen zo goed mogelijk voor te lichten. Daar zijn verschillende instrumenten voor uitgeprobeerd, zoals brieven, wijkscholenbrochure, website en een scholenmarkt. Daarnaast kunnen scholencarrousels georganiseerd worden. Ervaring is opgedaan in bijvoorbeeld Rotterdam, Almelo en Den Haag.

Ouderinitiatieven
Sommige ouders willen graag een gemengde school. Wanneer die er in hun buurt niet is, dan nemen ze het initiatief om zich met een groep ‘kansrijke’ ouders in te schrijven op een goede ‘zwarte’ school in de buurt.
In Nederland is veel ervaring opgedaan met dergelijke ouderinitiatieven.
Vriendschapsscholen
Scholen die niet gemengd zijn en toch hun leerlingen in contact willen brengen met leerlingen die een andere (sociaaleconomische of etnische) achtergrond hebben, kunnen ontmoetingsprojecten organiseren. Die projecten moeten aan bepaalde voorwaarden voldoen om te beklijven en resultaten op te leveren. In Utrecht en Den Haag is bijvoorbeeld

Argumentenkaart
De Argumentenkaart voor Gemengde Scholen geeft vanuit het perspectief van leerlingen, ouders, scholen en overheid, een helder overzicht van de argumenten voor en tegen het mengen van leerlingen in het basisonderwijs. De Argumentenkaart is heel geschikt voor informatie-avonden en discussies.

Wat weten we nu?
Er verschijnt belangrijk wetenschappelijk onderzoek op het gebied van gemengde scholen. In deze notitie slaagt Joep Bakker erin, die op hoofdlijnen samen te vatten. Zo ontstaat een goed beeld van de stand van onze kennis. Over oorzaken en achtergronden van segregatie, waarom daar iets aan gedaan moet worden, welke maatregelen worden ingezet en wat we weten over de resultaten daarvan.

Voortgezet onderwijs
Segregatie komt ook voor in het voortgezet onderwijs. De laatste jaren is daar in verschillende publicaties aandacht aan besteed. Daarbij was er ook oog voor maatregelen om segregatie tegen te gaan en dialoog en integratie te bevorderen. In deze notitie wordt de stand van onze kennis over dat thema handzaam samengevat.
English
The National Knowledge Centre for Mixed Schools
The National Knowledge Centre for Mixed Schools was founded in 2007. The two main functions of the Knowledge Centre are dissemination of knowledge and pushing for action.
Dissemination of knowledge means that the Knowledge Centre passes on available knowledge and generates new knowledge (e.g., through research and debate). This means it is a centre of expertise that acts as a clearing house: creating and maintaining a database of extensive information regarding preventing school segregation and facilitating dialogue and integration.
Pushing for action means that the Knowledge Centre alerts municipalities, parent groups, schools and school boards to the importance of the subject and the urgency to take action. In addition to that, the Centre also aims to empower participants to combat segregation and promote integration in schools.
The aim of the Knowledge Centre is to circulate knowledge on school segregation between the areas of research, policy and practice. To reach that goal the National Knowledge Centre for Mixed Schools:
- Organizes national, regional en local meetings for municipalities, parents, schools and their boards
- Writes and releases manuals on how to create mixed schools
- Manages this website to provide an overview of current news and background information.
Open and view our full flyer here. (PDF opens in your browser)
The Dutch National Knowledge Centre on Mixed Schools at international conference on ‘Evidence Informed Policy and Practice in Education in Europe’ (EIPPEE)
On May 8 and 9, 2012 an international conference took place on ‘Evidence Informed Policy and Practice in Education in Europe’ (EIPPEE) in The Hague, the Netherlands. One of the topics was ‘Knowledge Centres in Europe: development, possibilities and limitations’. The Dutch National Knowledge Centre on Mixed Schools gave a workshop presentation and we delivered a paper, to share our experiences in linking research, policy and practice. The paper build on our international publication (J. Bakker et al., 2011).In a classic model scientific research delivers solutions that practitioners and politicians implement. Today, however, many think it is more fruitful to organize knowledge development as co-creation. Then the (partly tacit) knowledge of practitioners can be tapped and because they are involved they are also more willing and able to use the results. During the conference there were lively discussions on how to organize forms of co-creation.
You can download the paper here (PDF opens in your browser)
See for EIPPEE www.eippee.eu
Argument Map mixed education
What are the various important arguments for and against mixing students in primary education?
To answer this question, we developed a so-called Argument Map which gives you a full overview of the arguments used for and against mixing students in primary education.
All arguments are arranged per stakeholder: students, parents, schools (and school boards) and government.
Our Argument Map can be used for group discussions as well as individual use.
Open and view our full Argument Map here. (PDF opens in your browser)
International Perspectives on Countering school segregation
We invited international experts to present research information about the effects of national policies and local initiatives that have been implemented in their country. The authors analyze interventions in the national context and identify factors facilitating success. The book offers an overview of almost 20 countries and regions, and an excellent state of the art in this emerging field of research.
Joep Bakker, Eddie Denessen, Dorothee Peters, Guido Walraven, Eds. (2011), International Perspectives on Countering school segregation. Antwerpen/Apeldoorn: Garant Publishers
ISBN 978-90-441-2694-5 NUR763/840
Contact
Stuur ons een email:
Contact gegevens:
06 5214 5805
Guido Walraven, coördinator
info@gemengdescholen.nl
Paco Lucassen, onderzoeker

