Wat doet het Kenniscentrum Gemengde Scholen?

Het Kenniscentrum is een netwerkorganisatie van deskundigen met brede ervaring in het onderwijsveld en hart voor gemengde scholen. Vaak hebben ze ook specialistische kennis, bijvoorbeeld over aanmeldbeleid en juridische aspecten, voorlichting aan ouders en het organiseren van scholentochten, het ondersteunen van ouderinitiatieven of ontmoetingsprojecten, profilering van scholen, begeleiding van schoolontwikkeling en van teams.

Het Kenniscentrum Gemengde Scholen is opgericht in 2007. Dat gebeurde in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mede op verzoek van de vier grote steden. Het toenmalige kabinet wilde segregatie in het onderwijs tegengaan en integratie bevorderen. Het Kenniscentrum moest alle kennis daarover verzamelen en toegankelijk maken.

Doelen van het Kenniscentrum zijn: beschikbare kennis overdragen en nieuwe kennis genereren (bijvoorbeeld door middel van onderzoek en discussies). Dat doen we door uitwisseling tussen onderzoek, beleid en praktijk. Het overdragen van geëvalueerde ervaringen voorkomt dat het wiel opnieuw wordt uitgevonden en bevordert dat men van elkaar leert. Belangrijke activiteiten zijn - Kennis verspreiden (via de website, een nieuwsbrief, bijeenkomsten) - Advisering van gemeenten en schoolbesturen - Ondersteuning van ouders en ouderinitiatieven, scholen en teams.

In de periode 2008 tot 2012 hebben 12 pilotgemeenten middelen uitgeprobeerd om gemengde scholen te bevorderen. Het Kenniscentrum heeft deze pilots ondersteund. Zo hebben we bijvoorbeeld tweemaal per jaar uitwisselingsbijeenkomsten georganiseerd en adviseren wij individuele gemeenten op maat. De ervaringen in (vooral) die gemeenten zijn samengevat in de toolbox op deze website. De belangrijkste instrumenten om gemengde scholen te bevorderen zijn: - Aannamebeleid - Gerichte voorlichting en scholentochten - Ouderinitiatieven. Wanneer niet-gemengde scholen toch willen werken aan dialoog en ontmoeting, dan kunnen zij daarbij een ander instrument inzetten: - Vriendschapsscholen.

Om scholen gemengd te krijgen en te houden, is samenwerking nodig van alle betrokkenen: ouders, scholen en schoolbesturen, gemeenten. Geen van deze betrokkenen kan het alleen, vandaar dat alle betrokkenen de doelgroepen van het Kenniscentrum vormen.

Maak scholen kleurrijk!

Volg de actuele discussies

Actuele discussies rond het thema gemengde scholen vinden plaats in de Linkedin groep Gemengde Scholen.
Deze groep is opgezet en wordt geleid door Jeroen Peters, al jarenlang medewerker van het Kenniscentrum. Iedereen kan lid worden van deze groep.

Op deze website beperken we ons tot korte berichten over relevante activiteiten (zoals conferenties) en publicaties.

Word lid van de Gemengde Scholen Linkedin groep op: www.linkedin.com/groups?home=&gid=2746731

---

Kenniscentrum op nationale conferentie in Denemarken

7-8 maart 2013

Al meer dan tien jaar wordt in Denemarken ieder jaar een nationale onderwijsconferentie gehouden. Dit jaar was het thema de samenstelling van de leerlingpopulatie op scholen. De nieuwe centrum-linkse regering wil segregatie bestrijden en dialoog en integratie bevorderen.  Om dat thema te voorzien van buitenlandse inspiratie, waren de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en het Kenniscentrum gemengde Scholen uitgenodigd door het Ministerie van Onderwijs.

De OESO heeft vorig jaar een belangrijk en goed doorwrocht rapport gepubliceerd over Equity and Quality, waarin een aantal landen met elkaar wordt vergeleken. Een van die landen is Nederland, waarover de OESO opmerkt dat de opdracht is om het evenwicht te vinden tussen vrije schoolkeuze van ouders en ‘equity’ (sociale rechtvaardigheid en gelijke kansen op het realiseren van je keuzes).
Het Kenniscentrum was gevraagd te vertellen over de pilots in de twaalf gemeenten, vooral over het proces en de resultaten. Daarnaast wilde het ministerie graag weten, wat de concrete mogelijkheden zijn voor verschillende lokale partners om actief bij te dragen. (Zie bijgaand de powerpoint van onze presentatie.)
Juist omdat Denemarken en Nederland in een aantal opzichten zo op elkaar lijken, zijn er kansen om van elkaar te leren.

Wat was er leerzaam voor Nederland? Bijvoorbeeld, dat er een jaarlijks nationaal congres is waar schoolleiders en docenten met beleidsmakers en onderzoekers in gesprek gaan. Of dat er een groot opgezet experiment wordt uitgevoerd en grondig wordt onderzocht met verschillende manieren om met Deens als tweede taal om te gaan

Bekijk de presentatie...

---

Ouders 'mengen' zelf een 'zwarte' basisschool

9 januari 2013

Het radioprogramma 'Dit is de dag' op Radio 1 heeft een reportage gemaakt over het ouderinitiatief op de Joop Westerweelschool in de Amsterdamse Baarsjes. Op deze school hebben ouders, met succes, een initiatief genomen om de school 'gemengd' te maken.

Beluister de reportage

---

Aanmelden basisschool Den Haag vanaf 1 jaar

8 januari 2013

Den Haag heeft een vast inschrijfmoment basisscholen ingevoerd. Vanaf 1 januari kunnen ouders hun kind pas op 1-jarige leeftijd inschrijven en maar op één basisschool. Hiermee gaat de gemeente dubbele inschrijvingen tegen en kan iedereen zijn kind op tijd inschrijven voor de gewenste basisschool.

Lees meer...

---

Staatssecretaris Dekker (OCW) geeft antwoord op Kamervragen over de pilot 'in de buurt naar school'

8 januari 2013

De Kamerleden Smits en Karabulut (beiden SP) hebben de staatssecretaris Kamervragen gesteld over het bericht dat de pilot 'In de buurt naar school' in de gemeente Tilburg is stopgezet. Inmiddels heeft de staasaecretaris antwoord op deze vragen gegeven.

Lees meer …

---

Recensie Engelstalige bundel Kenniscentrum verschenen

5 januari 2013

In 2011 publiceerde het Kenniscentrum een Engelstalige bundel, waarin bijna 20 landen en regio's zijn vertegenwoordigd. Van elk gebied wordt verteld welke beleidsmaatregelen er zijn om segregatie in het onderwijs regen te gaan en dialoog en integratie te bevorderen. Onlangs verscheen een recensie van deze bundel in het tijdschrift Intercultural Education.

Lees meer ...

---

Onderwijsraad naïef over verzuiling

6 december 2012

In Magazine School! schrijft Sjoerd Karsten, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, dat de onderwijsraad ten onrechte voorbij gaat aan de onderwijssegregatie die achter de façade van het verzuilde onderwijs schuil gaat. “Niet de religieuze opvatting van ouders, maar hun sociale positie bepaalt naar welke school kinderen gaan. Dat dreigt ten koste te gaan van kansarme leerlingen."

Lees meer ...

---

Stand pilots 1 oktober 2012

1 oktober 2012

In twaalf gemeenten zijn er de afgelopen jaren pilots gehouden om na te gaan met welke beleidsmaatregelen gemengde scholen en contacten tussen groepen leerlingen bevorderd konden worden. De subsidie voor de pilots stopte per 1 januari 2012. Hoe staat het inmiddels met activiteiten op dit gebied in die twaalf gemeenten?

Lees meer ...

---

Subsidie ‘School in de Wereld’ stopt, interculturele dialoog en burgerschap blijven cruciaal

28 september 2012

Utrecht was een van de eerste gemeenten waar ontmoetingsprojecten tussen scholen zijn georganisseerd. De ervaringen die daar zijn opgedaan met het ontwikkelen en uitvoeren van School in de Wereld, zijn waardevol voor het hele land. Het is jammer dat de subsidie voor dit programma stopt en het is nu de vraag of de deelnemende scholen zelf bereid en in staat zijn de vriendschapscontacten voort te zetten.

De noodzaak voor uitwisseling blijft ondertussen onveranderd groot.

Lees verder …

---

Themanummer Pedagogiek: segregatie in het onderwijs

24 september 2012

Het tijdschrift Pedagogiek (wetenschappelijk forum voor opvoeding, onderwijs en vorming) heeft een themanummer uitgebracht over segregatie en cultureel-etnische diversiteit in het onderwijs. Er staan vijf artikelen in, die ook voor het thema gemengde scholen relevant zijn en een actueel overzicht bieden van de stand van het onderzoek en de discussies.

De samenvatting van het themanummer kunt u hier downloaden.

---

Toolbox opnieuw aangevuld

20 juni 2012

In maart 2012  is de Toolbox gepresenteerd. Die bestaat uit vier brochures over de belangrijkste maatregelen om gemengde scholen vooral in het basisonderwijs te bevorderen, een samenvatting van de wetenschappelijke kennis en een stuk over het voortgezet onderwijs.

Vandaag is de Toolbox aangevuld met een nieuw artikel, dat gaat over de 25 scripties die er over gemengde scholen zijn geschreven de laatste jaren. Waar gaan die precies over en waar zijn ze te vinden? Die vragen worden beantwoord, zodat ook die onderzoeken toegankelijk zijn.

---

Het Kenniscentrum Gemengde Scholen op werkbezoek in België:

4 mei 2012

Net als in Nederland wordt er ook in België gewerkt aan het tegengaan van onderwijssegregatie. Op 4 mei is het Kenniscentrum Gemengde Scholen in Vlaanderen naar een studiedag van het Vlaamse Ministerie van Onderwijs en Vorming over onderwijssegregatie geweest. Het doel van de studiedag was om kennis over onderwijssegregatie te verspreiden. Aanwezig waren medewerkers van het Vlaamse ministerie van Onderwijs en Vorming en ambtenaren die betrokken zijn bij het LOP (Lokaal Overleg Platform). Deze hebben als doel te zorgen voor gelijke onderwijskansen en segregatie is een van de thema’s waarmee zij zich bezig houden.

Wat is de situatie in Vlaanderen?

De huidige Vlaamse overheid vindt het tegengaan van onderwijssegregatie belangrijk voor het creëren van gelijke onderwijskansen. Op dit moment zijn zij aan het onderzoeken op welke manier dit effectief kan gebeuren. Een belangrijke rol hierbij spelen de LOP's waarin de lokale onderwijspartners zijn verenigd. Hierin zijn naast de directies en schooldirecteuren een groot aantal aan partijen en representanten vertegenwoordigd.  Ook is er een ambtenaar van de Vlaamse overheid bij elke LOP betrokken. 

Wat zijn de interessante lessen?

In Vlaanderen is er relatief nog weinig uitgeprobeerd om onderwijssegregatie tegen te gaan. Er zijn natuurlijk kleine verschillen tussen Vlaanderen en Nederland. Zo wordt er bij het bepalen van de sociaaleconomische achtergrond van een kind alleen naar de hoogst genoten opleiding van de moeder gekeken. Een veel groter verschil is het Vlaamse LOP, iets wat ook voor Nederland interessant kan zijn. Doordat de Vlaamse overheid hier een belangrijke rol in speelt kan er veel meer centraal aangestuurd worden en is het veel gemakkelijker om ervaringen van steden uit te wisselen.    De aanwezigen in Vlaanderen gaven aan erg geïnteresseerd te zijn in de ervaringen uit Nederland en hadden veel aan de wijze waarop deze kennis in de brochures van het Kenniscentrum is gebundeld, iets wat zij naar eigen zeggen nog missen in Vlaanderen.  Voor de toekomst gaan we dan ook kijken hoe het Kenniscentrum Gemengde Scholen en de Vlaamse overheid ervaringen kunnen uitwisselen.

---

Kenniscentrum op internationale conferentie

8 mei 2012

Op 8 en 9 mei 2012 werd in Den Haag een internationale conferentie gehouden over ‘Evidence Informed Policy and Practice in Education in Europe’ (EIPPEE). Een van de thema’s was ‘Knowledge Centres in Europe: development, possibilities and limitations’. Het Kenniscentrum Gemengde Scholen heeft op de conferentie een presentatie gegeven over onze ervaringen met het verbinden van onderzoek, beleid en praktijk. Daarvoor is een paper gemaakt waarin we voortbouwen op het internationale boek dat we eerder publiceerden.In een klassiek model levert wetenschap oplossingen die politiek en praktijk uitvoeren, maar tegenwoordig vinden velen het beter om kennisontwikkeling als co-creatie te organiseren. Dan wordt de (deels impliciete) kennis van praktijkprofessionals aangeboord en raken zij zo betrokken dat ze ook de resultaten echt gaan benutten. Over hoe je dat kunt vormgeven werd op de conferentie een levendige discussie gevoerd. 

Het rapport kunt u hier downloaden.

Zie voor de conferentie www.eippee.eu 

---

Evaluatierapport pilots gemengde scholen en beleidsreactie minister

13 april 2012

Vandaag heeft de minister het evaluatierapport over de 12 pilots naar de Tweede Kamer gestuurd. Daarmee is het rapport van Regioplan ook openbaar geworden. Het rapport beschrijft wat alle gemeenten hebben gedaan, geeft aan welke instrumenten vooral zijn ingezet, en biedt aanbevelingen voor gemeenten (en scholen).De minister wil het tegengaan van segregatie niet ‘van bovenaf opleggen’, zo schrijft ze in de beleidsreactie (opnieuw). Segregatie tegengaan is echter een verplicht punt op de Lokale Educatieve Agenda …  

Het rapport kunt u hier downloaden.

De beleidsreactie kunt u hier downloaden.

---

Toolbox is aangevuld

30 maart 2012

Op 21 maart is de kern Toolbox gepresenteerd, bestaande uit vier brochures over de belangrijkste maatregelen om gemengde scholen te bevorderen. Inmiddels is de Toolbox aangevuld met twee nieuwe stukken.
In het eerste stuk vat Joep Bakker de wetenschappelijke kennis samen over oorzaken en achtergronden van segregatie, waarom daar iets aan gedaan moet worden, welke maatregelen worden ingezet en wat we weten over de resultaten daarvan.
Het tweede stuk is geheel gewijd aan het voortgezet onderwijs. Arie Olthof laat zien hoe segregatie daar een rol speelt, welke middelen worden ingezet om dialoog en integratie te bevorderen, en hoe perspectiefrijk die zijn.
De twee stukken bieden inzicht in de stand van onze kennis op een manier die bruikbaar is voor toepassing in de praktijk.   

---

Nieuw boek

21 maart 2012

'Vergelijkend onderzoek in Vlaanderen laat zien: segregatie in het basisonderwijs is geen zwart-wit verhaal'

De bundel gaat in op de omvang, oorzaken en effecten van sociaal-etnische en sociaal-economische segregatie in het Vlaamse basisonderwijs. De resultaten van een langlopend vergelijkend onderzoek in drie steden worden gepresenteerd, Antwerpen, Genk en Gent. Het is een grootschalig onderzoek, dat in de drie steden gaat over 68 scholen, ruim 1900 ouders, ruim 2800 leerlingen en zeventig leerkrachten en schooldirecties. De vergelijkende aard en de omvang maken het tot een bijzonder onderzoek, dat interessante empirische uitkomsten heeft.
In het tweede deel van het boek komen activiteiten aan bod die desegregatie beogen, zoals ouderinitiatieven, en wordt er vanuit de schoolpraktijk gereflecteerd op het thema. Ook is er een hoofdstuk over Nederland (van Sjoerd Karsten).
Het geheel vormt een gedegen bijdrage aan de discussie over segregatie.

O. Agirdag en anderen, Segregatie in het basisonderwijs: geen zwart-witverhaal. Antwerpen/Apeldoorn: Garant, 2012.

---

Evaluatie pilots

21 maart 2012

Rapport met evaluatie van de pilotgemeenten verschijnt binnenkort

De pilotgemeenten zijn in de loop van vier jaar drie keer onderzocht door bureau Regioplan. Het eindrapport van de evaluatie van de pilots is in concept gereed. Het ministerie van OCW zal dit binnenkort aanbieden aan de Tweede Kamer. Dan wordt het rapport ook openbaar en zullen wij het direct op de website plaatsen samen met de brief van de minister.

---

Ga voor actuele discussies naar: www.linkedin.com/groups?home=&gid=2746731

---

The National Knowledge Centre for Mixed Schools

The National Knowledge Centre for Mixed Schools was founded in 2007. The two main functions of the Knowledge Centre are dissemination of knowledge and pushing for action.
Dissemination of knowledge means that the Knowledge Centre passes on available knowledge and generates new knowledge (e.g., through research and debate). This means it is a centre of expertise that acts as a clearing house: creating and maintaining a database of extensive information regarding preventing school segregation and facilitating dialogue and integration.
Pushing for action means that the Knowledge Centre alerts municipalities, parent groups, schools and school boards to the importance of the subject and the urgency to take action. In addition to that, the Centre also aims to empower participants to combat segregation and promote integration in schools.

The aim of the Knowledge Centre is to circulate knowledge on school segregation between the areas of research, policy and practice. To reach that goal the National Knowledge Centre for Mixed Schools:

- Organizes national, regional en local meetings for municipalities, parents, schools and their boards
- Writes and releases manuals on how to create mixed schools
- Manages this website to provide an overview of current news and background information.

Open and view our full flyer here.

---

Dutch Knowledge Centre at a national educational conference in Denmark

7-8 march 2013

Denmark has a longstanding tradition of a national educational conference every year, where school leaders and teachers discuss with policymakers and researchers. The theme of this year’s conference was school composition. The new government coalition has a focus on countering segregation and stimulating dialogue and integration. To introduce the theme and to give some inspiration from other countries, the Ministry of Education organised key notes from the Organisation of Economic Cooperation and Development (OECD) and the Dutch National Knowledge Centre on Mixed Schools.

Last year the OECD published a landmark report on Equity and Quality, comparing a number of countries (including Denmark and the Netherlands). The keynote of Anna Pons focused on the highlights of the report and on what has been done to make both educational systems and school practice more effective in terms of quality and equity.
The keynote of the Knowledge Centre focused on what we might learn from the Dutch experience, especially with the pilots in 12 municipalities. What can professional do to make a difference? Denmark and the Netherlands have a lot in common and they have similar educational systems, so there seems room for mutual learning.

See the powerpoint presentation
  

---

Review of the book 'International Perspectives'

5 January 2013

The Knowledge Centre published 'International Perspectives on countering school segregation' in 2011. Recently a review of the book was published in  Intercultural Education.
You can read the review here ...

---

The Dutch National Knowledge Centre on Mixed Schools at international conference on ‘Evidence Informed Policy and Practice in Education in Europe’ (EIPPEE)

On May 8 and 9, 2012 an international conference took place on ‘Evidence Informed Policy and Practice in Education in Europe’ (EIPPEE) in The Hague, the Netherlands. One of the topics was ‘Knowledge Centres in Europe: development, possibilities and limitations’. The Dutch National Knowledge Centre on Mixed Schools gave a workshop presentation and we delivered a paper, to share our experiences in linking research, policy and practice. The paper build on our international publication (J. Bakker et al., 2011).In a classic model scientific research delivers solutions that practitioners and politicians implement. Today, however, many think it is more fruitful to organize knowledge development as co-creation. Then the (partly tacit) knowledge of practitioners can be tapped and because they are involved they are also more willing and able to use the results. During the conference there were lively discussions on how to organize forms of co-creation. 

You can download the paper here (PDF opens in your browser)

See for EIPPEE www.eippee.eu 

---

Argument Map mixed education

What are the various important arguments for and against mixing students in primary education?

To answer this question, we developed a so-called Argument Map which gives you a full overview of the arguments used for and against mixing students in primary education.

All arguments are arranged per stakeholder: students, parents, schools (and school boards) and government.

Our Argument Map can be used for group discussions as well as individual use.

Open and view our full Argument Map here. (PDF opens in your browser)

---

International Perspectives on Countering school segregation

We invited international experts to present research information about the effects of national policies and local initiatives that have been implemented in their country. The authors analyze interventions in the national context and identify factors facilitating success. The book offers an overview of almost 20 countries and regions, and an excellent state of the art in this emerging field of research.

Joep Bakker, Eddie Denessen, Dorothee Peters, Guido Walraven, Eds. (2011), International Perspectives on Countering school segregation. Antwerpen/Apeldoorn: Garant Publishers

ISBN 978-90-441-2694-5 NUR763/840

---